सिन्धुलीमा एकिकरण पदमार्ग बनाउँदै अभियान्ताहरु


लोकप्रिय समचार,
सिन्धुली जिल्लामा नेपाल एकिकरण क्रममा गोर्खाली सेना हिँडेका पाइला पछ्याउँदै पर्यटन प्रबर्धन गरिनेभएकोछ ।सिन्धली जिल्लाका सस्कृती र सस्कारका जगेर्ना गर्न चाहाने  केही युवाहरुले आफ्नो जिल्लाको विकासमा योगदान दिनका लागीसमृद्ध सिन्धुली अभियानस्थापना गरेको  छ। सोही अभियानले नेपाल एकिकरणका क्रममा गोर्खाली सेनाले यात्रा गरेका स्थलहरुलाई पर्यटकीय पदमार्गले जोड्ने भएको हो । अभियानले काभ्रेको नमोबुद्धबाट ऐतिहासिक सिन्धुलीगढीहुँदै सिन्धुलीकै फिक्कलसम्म र अर्को ऐतिहासिक स्थल हरिहरपुरगढी र सिन्धुलीगढीलाई पदमार्गले जोड्न लागेकको राजधानीमा मंगलबार आयोजित कार्यक्रमममा अभियन्ताहरुले जानकारी गराएका हुन ।


अभियानले गत बर्ष नमोबुद्धदेखि सिन्धुलीगढीहुँदै फिक्कलसम्मको पदमार्ग अध्ययन गरेको र यस बर्ष हरिहरपुरगढीदेखि सिन्धुलीगढीसम्म अध्ययन गरिएको अभियानका संयोजक लीलानाथ घिमिरेले जानकारी दिनु भएको हो ।
उँहाका अनुसार अभियानले पर्यटन बोर्डसँगको सहकार्यमा राजधानीमा सिन्धुलीका सबै स्थानीय तहका पर्यटकीय, सांस्कृति, धार्मिक स्थलहरु, विभिन्न जातजाती, तिनका भेषभुषा र संस्कृतिलाई समेटेर तस्बिर प्रदर्शनी फोटो सिन्धुली गरिरहेको छ । त्यसै अबसरमा पर्यटन बोर्डमा आयोजिक कार्यक्रममा अभियानका संयोजक घिमिरेले पदमार्ग अध्ययनको निस्कर्ष सरोकारवालासामु प्रस्तुत गर्दै तत्कालीन गोर्खाली सेनाले नेपाल एकिकरण क्रममा हिँडेको बाटोलाई पर्यटकीय पदमार्ग बनाउन अभियानले काम थालेको बताउँनु भयो । चौधौं सताब्दीमा बनेको हरिहरपुरगढी ओझेलमा छ । त्यही समयमा बनेको सिन्धुलीगढी तत्कालीन ब्रिटिस सेनालाई पराजित गरेको गौरवशाली इतिहास बोकेर बसेको छ । यी दुई स्थल पदमार्गले जोड्न सकिने आफ्नो अध्ययनले देखाएको घिमिरेले  जानकारी दिनु भयो ।
अभियानले यी दुवै स्थललाई जोडेर प्रबर्धन गर्न पहल गरेको छ  । अभियानका संयोजक लीलानाथ घिमिरेसहित प्राविधिक, समाजशास्त्री, पत्रकारलगायत ८ जनाको टोलीले गत महिना पदमार्गको अध्ययन गर्न हरिहरपुरगढीदेखि सिन्धुलीगढीसम्म ७ दिन लगाएर यात्रा गरेको थियो ।
सिन्धुलीगढी भारतमा शासन गरिरहेको तत्कालीन अंग्रेज सेनालाई काठमाडौंतर्फ आउँदै गर्दा गोर्खाली फौजले पराजित गरेर लखेटेको ऐतिहासिक स्थल हो । पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकिकरण अभियानलाई रोक्न आएका अंग्रेजी फौजलाई विक्रम संवत् १८२४ मा वीर गोर्खालीले सिन्धुलीगढीमा घरेलु हतियारको भरमा लडेर परास्त गरेका थिए । संसारमा आफ्नो साम्राज्य खडा गर्न अगाडि बढेको बेलायती साम्राज्यलाई परास्त गरेको सम्झनामा हरेक बर्ष कात्तिक २४ गते विजयोत्सव मनाइन्छ । सिन्धुलीगढी किल्ला विक्रम संवत्को १४ औं सताब्दीमा स्थापना भएको इतिहासकारहरुको भनाइ छ ।
त्यस्तै हरिहरपुरगढी सिन्धुलीगढीको भन्दा पूरानो इतिहास बोकेको किल्ला हो । बाराको सिम्रौनगढमा बंगाल मुसलमानको भिषण आक्रमणबाट सिम्रौनगढ राज्यको पतन भएपछि बाराका तत्कालित राजा हरिसिंह देव वि.सं. १३८७ मा सिन्धुली आएर सानो किल्ला बनाएर बसेका थिए । त्यही किल्लाले राज्यको रूप लिएको थियो । यस किल्लालाई राजा हरिसिंह देवकै नामबाट हरिहरपुरगढी भनेर भन्न थालियो । सिन्धुलीगढीमा पराजित भएका इष्ट इन्डिया कम्पनीका फौजले एक पटक फेरि काठमाडौं प्रवेश गर्न हरिहरपुरगढीबाट फेरि प्रयास गरेको इतिहास छ । त्यहाँसमेत अंग्रेजी फौजलाई गोर्खालीले परास्त गरेका थिए । झण्डै ७ सय बर्षअघि बनेको यो किल्ला अहिले पनि पुरानो स्वरुपमा जस्ताको तस्तै छ ।
ऐतिहासिक महत्व बोकेका यी दुई गढीको प्रचार–प्रसार गरि पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले पदमार्ग अध्ययन यात्रा सुरु गरिएको संयोजक घिमिरेले बताउनुभयो । ‘कतिपयलाई सिन्धुलीगढी र हरिहरपुरगढीको महत्वबारे थाहै छैन,’ उनले भने, ‘राष्ट्रिय गौरवका रुपमा रहेको ऐतिहासिक सिन्धुलीगढी र हरिहरपुरगढीबारे प्रचार–प्रसार गरि पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने हाम्रो उद्देश्य हो ।’ यस यात्राले नेपाल र नेपालीको स्वाभिमान जोगाउने राष्ट्रकै महत्वपूर्ण स्थलको प्रचारमा सघाउ पुग्ने आफूले विश्वास लिएको समेत घिमीरेले बताउनुभयो। त्यसै गरी नेपाललाई चिनाउने यस्ता ऐतिहासिक स्थलबारे प्रचार गर्न सके आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक भित्र्याएर देशकै आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा टेवा पुग्ने अर्का अभियन्ता सौरभ ढकाले बताउँनु भएको छ । ढकालले यसअघि प्रख्यात आरोही आप्पा शेर्पाको टोलीसँग पूर्वताप्लेजुंगदेखि पश्चिम दार्चुलासम्म हिमाली क्षेत्रमा ९९ दिन ग्रेट हिमालयन ट्रेल यात्रा समेत गर्नु भएको छ। । यात्राका क्रममा हरिहरपुरगढीदेखि सिन्धुलीगढीसम्मको मुख्य पदमार्ग, सहायक मार्ग, चक्रीय मार्ग, घरबास (होमस्टे) गर्ने ठाउँ, खाना खाने ठाउँ, हेर्न लागयकका स्थलहरु, जातजाति, तिनका संस्कृति, मेलापर्व, ऐतिहासिक स्थलहरुको अध्ययन गरिएको अर्का अभियन्ता दीपक श्रेष्ठले बताउँनु भयो ।
समृद्ध सिन्धुली अभियानले यसअघि काभ्रेको नमोबुद्धबाट सिन्धुलीगढी हुँदै सिन्धुलीकै फिक्कलसम्म महाभारत डाडैंडाडा नयाँ पदमार्गको सम्भाब्यता अध्ययन गरेको थियो । उक्त अध्ययनले पनि पूर्वपश्चिम फैलिएको महाभारत डाँडैडाँडा नयाँ पदमार्ग स्थापित गर्न सकिने देखाएको घिमिरेले बताउनु भयो । राजधानीबाट नजिकै रहेको महाभारत पदमार्गमा आवश्यकताअनुसार लामो र छोटो दुरीमा गर्न सकिन्छ । यसलाई खगोल, बनस्पत्ति अध्ययनका लागि समेत उपयोग गर्न सकिने देखिएको छ ।
अभियानले सिन्धुलीगढीमा तत्कालीन ब्रिटीस कम्पनीको सेनालाई पराजित गरेको दिनको सम्झनामा काठमाडौंदेखि सिन्धुलीगढीहुँदै जनकपुरसम्म हरेक बर्ष साइकल यात्रा गर्दै आएको छ । सन् २०१६ मा सुरु गरिएको साइकल यात्रा तेस्रो बर्ष पूरा भएको छ । साइकल यात्रामार्फ ऐतिहासिक सिन्धुलीगढीको प्रबर्धन गर्न अभियानले ब्यसाययिक यात्रा गराउन थालेको हो । सिन्धुलीगढीमा गोर्खालीले अंग्रेजी सेनालाई हराएको २ सय ५० बर्ष पुगेको अबसरमा गत बर्ष मनाइएको विजयोत्सवमा सहभागी हुन गएका साइकल यात्रीलाई काठमाडौंमा उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनले विदाइ र सिन्धुलीगढीमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले स्वागत गर्नु भएको थियो ।
अभियानले ऐतिहासिक हरिहरपुरगढीदेखि सिन्धुलीगढी जोड्ने पदमार्ग निर्माणको कामसमेत थालेको छ । हरिहरपुरगढीको घण्टेबाट दैनिक ५० जना स्थानीय कामदारले पैदलमार्ग निर्माणको काम गरिरेहेका छन् । उक्त टोलीलाई सघाउन नेपाली सेनाको सिन्धुलीस्थित बर्दबहादुर गणबाटसमेत एउटा टुकडी  खटिने भएको छ ।



, , ,
Lokpriyasamachar@. Powered by Blogger.